Heel Numansdorp Beweegt

04 oktober 2016

“Gewoon doèn”

Trix van Os, bestuurder van ouderenzorg Alimerus in de Hoeksche Waard en mede-initiator van Heel Numansdorp Beweegt, waarin tal van organisaties en verenigingen elkaar hebben gevonden. Samen geven ze – stapje voor stapje – de participatiesamenleving vorm: van onderop en ingegeven door de wensen en behoeftes van de inwoners zelf.

Trix van Os zette al eerder samenwerkingsverbanden in gang. Toen ze twee jaar geleden bestuurder werd bij Alerimus wilden de burgemeester en wethouder dat ze dat ook in Numansdorp zou proberen. “OK, zei ik tegen de wethouder, laat maar zien wat hier allemaal is.” En samen gingen ze op de fiets langs de voetbalvereniging, de hervormde kerk, de fanfare met de vraag: willen jullie samenwerken? Uit deze fietstocht is Heel Numansdorp Beweegt voortgekomen waarin inmiddels al 87 partijen aan meedoen. “Dat ging niet zomaar”, vertelt Trix. “We zijn met kleine activiteiten begonnen.” Ze noemt een aansprekend voorbeeld: de Avondvierdaagse. Waarom die niet elke avond laten starten bij de bejaardenwoningen met een feestelijk optreden van een koor of fanfarekorps voor degenen die niet meelopen. Zo gezegd, zo gedaan. En het werd een groot succes. Elke avond kwamen er meer mensen op af, jong en oud, die bleven hangen en maakten er een feestje van. “De mooiste dagen van mijn leven”, verzuchtte een bewoonster van een van de woningen. “Zo wil je het toch hebben”, zegt Trix. “De muziekgroepen werkten belangeloos mee. Je doet iets voor de gemeenschap en dat geeft een fijn gevoel. Ze hebben zich alweer aangemeld voor volgend jaar.”

Wijkhuis
Er is een prachtig verzorgingshuis in Numansdorp, maar het is ook erg naar binnengericht. En dat terwijl meer en meer mensen thuis blijven wonen. Dat kan en moet anders, bedacht Trix. “Van het voorgebouw willen we een huis van de buurt maken, een soort sociaal cafe. En vanuit de gemeenschap zelf – een aantal voortvarende inwoners – kwam het idee om workshops te gaan geven, een inloop voor creatieve activiteiten.” De administratie is verhuisd en op die plek is 'bij de oma’s' gekomen; een dagelijkse mogelijkheid voor handvaardigheid en ont-moeten. “Dan is het niet alleen maar een bejaardenhuis, maar een ontmoetingsplek voor iedereen van 2 tot 110.” En mensen met een verstandelijke beperking komen voor hun dagbesteding nu in het verzorgingshuis in plaats van een dorp verder. Ze helpen met koffie schenken, notuleren, werken in de tuin. “Zo blijft iedereen van waarde voor de samenleving!” Ze heeft nog meer plannen: die mooie keuken, daar kan 's avonds toch ook iets leuks in worden gedaan? “Een verzorgingshuis is een geweldige plek binnen een gemeente: er is 24 uur per dag iemand aanwezig. Dat vind je nergens. Maak daar gebruik van!”

Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
Wanneer reguliere activiteiten openstaan voor anderen en men is bereid om mensen te halen, te brengen of de activiteit te verplaatsen, dan kan iedereen meedoen. Trix: “Een van onze bewoners is dol op muziek. Maandagavond komt een van de fanfareleden haar halen. Dan zit ze te genieten bij de repetitie. En na afloop is er altijd wel iemand die haar weer naar huis kan brengen.” Faciliteiten veel meer delen, ook zoiets waar ze zich hard voor maakt, maar waar de nodige weerstanden voor overwonnen moeten worden. “Waarom moeten we allemaal dezelfde faciliteiten bezitten, terwijl we ook gewoon van elkaars bezit gebruik kunnen maken? Ook daarin zitten we nog te vast in het verzorgingsstaatdenken. 'Als jullie een duofiets hebben, dan hebben wij daar ook recht op', hoor je dan. Daarvoor kun je ook invullen sjoelbak, braintrainer, statafel. Terwijl ik er van overtuigd ben dat delen zoveel rijker maakt.”

heel numansdorp beweegt

Tijd
De successen komen niet vanzelf. Zo'n verandering in gang zetten van het verzorgingsstaatdenken waarin we decennialang zijn opgegroeid, naar veel meer eigen verantwoordelijkheid nemen en meedoen, vergt enorm veel tijd en doorzettingsvermogen. “Aldoor en met iedereen het gesprek aangaan”, vat Trix samen. En elke avond acte de présence geven als een van de samenwerkingspartners een activiteit organiseert. “Maar het is mooi om te zien dat steeds meer mensen zelf initiatieven nemen. Er ontstaan steeds meer dingen waar ik niets van af weet en pas later enthousiaste verhalen over hoor. En die voortkomen uit de behoeftes van de mensen zelf, op een heel natuurlijke manier in plaats van dat wij hebben bedacht wat vast goed voor ze is. Kortom: we zijn de participatiesamenleving in het klein aan het bouwen.”